Skip to content Skip to footer
Uniswap

یونی‌سواپ چیست؟با محبوب‌ترین صرافی غیرمتمرکز آشنا شوید!

یونی‌سواپ (Uniswap) یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های غیرمتمرکز ارزهای دیجیتال بر اساس حجم معاملات است که در فضای امور مالی غیرمتمرکز-دیفای (DeFi)، پیشرو و پرچم‌دار محسوب می‌شود. پروتکل یونی‌سواپ نمونه‌ای از قدرت برنامه‌های غیرمتمرکز (dapps) بوده و علاوه بر این به عنوان نیروی محرکه اکوسیستم دیفای نیز در نظر گرفته می‌شود.

مقدمه‌ای بر یونی‌سواپ

پلتفرم یونی‌سواپ یک پروتکل ‌بلاک‌چینی است که با استفاده از بازارگردان‌های خودکار (AMMs) و استخرهای نقدینگی (liquidity pool)، امکان برقراری معاملات همتا به همتا را میسر می‌کند. در واقع ارائه‌کنندگان نقدینگی، به استخرهای یونی‌سوآپ توکن اضافه کرده و به اندازه سهم خود، از استخر پاداش دریافت می‌کنند.

در فضای مالی سنتی، بازار بورس فضایی است که در آن سهام، کالا، ارز، اوراق قرضه، مشتقات و سایر محصولات مالی معامله می‌شوند. در حالی که بازارهای فارکس فضایی برای مبادله ارزهای ملی کشورها را فراهم می‌کند. به‌طورکلی این ساختارها بخش مهمی از منابع  نقدینگی بازار را فراهم می‌کنند و به همین خاطر در ثبات سیستم مالی جهانی نقشی اساسی را ایفا می‌کنند. 

صرافی‌های ارزهای دیجیتال نیز از پویایی همین بازارها  الگوبرداری کرده‌اند. در واقع محلی که آن‌ها برای معامله دارایی‌های دیجیتال ارائه می‌کنند، شباهت انکارناپذیری به بازارهای سهام سنتی آنلاین دارد.

باوجوداینکه ارزهای دیجیتال تا حدودی به فناوری غیرمتمرکز بلاکچین متکی هستند،  بسیاری از بازارها و صرافی‌های پیشرو این حوزه در جهان، ذاتاً متمرکز هستند. تمرکزگرایی دارای مزایای شناخته‌شده بسیاری مانند نقدینگی بسیار بالا و مدت‌زمان تسویه کوتاه‌مدت است اما با این وجود بازهم نگرانی‌هایی در خصوص استقلال فردی و اختیار کامل کاربران وجود دارد. در واقع همین نگرانی‌ها منجر به توسعه صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) شده است. 

این جایگزین‌های نوظهور به کمک فناوری بلاکچین به طور کامل پیاده‌سازی شده و با بهره‌گیری از قراردادهای هوشمند، تراکنش میان خریداران و فروشندگان به صورت خودکار و بدون تکیه بر اصل اعتماد انجام می‌شود.

البته نباید فراموش کرد که در حال حاضر صرافی‌های غیرمتمرکز با مشکلات فزاینده‌ای دست‌وپنجه نرم می‌کنند که ناشی از محدودیت‌های فعلی فناوری بلاکچین است. علاوه بر این تا به امروز، مسائل مربوط به مقیاس‌پذیری شبکه، نقدینگی و تجربه کاربری نامناسب، از اصلی‌ترین موانع پیش رو در استفاده گسترده از صرافی‌های غیرمتمرکز بوده است. برای رفع تمامی این کمبودها ، پروتکل‌هایی مانند یونی‌سواپ در حال توسعه ابزاری برای بهبود عملکرد صرافی‌های غیرمتمرکز هستند. یونی‌سواپ به عنوان یکی از پیشگامان سازوکارهای استخر نقدینگی و امور مالی غیرمتمرکز (دیفای)، در حال حاضر به بزرگ‌ترین صرافی‌ غیرمتمرکز در جهان تبدیل شده است.

یونی‌سواپ چگونه کار می‌کند؟

یونی‌سواپ یک پروتکل تبادل غیرمتمرکز است که بر روی بلاکچین اتریوم کار می‌کند. این پلتفرم امکان تبادلات همتا به همتای ارزهای دیجیتال را برای کاربران فراهم کرده و معامله دو کاربر را از دفتر سفارشات صرافی‌ها یا واسطه‌های متمرکز بی‌نیاز می‌کند. اما چگونه؟

پلتفرم یونی‌سوآپ از استخر نقدینگی و قراردادهای هوشمند خودکار کمک می‌گیرد و  این امکان برای  معامله گران فراهم می‌کند تا به منبع اصلی نقدینگی بازار دسترسی پیدا کنند. این منبع اصلی نقدینگی بازار در واقع دارایی ذخیره‌شده کاربران به صورت توکن است. 

هر کسی می‌تواند توکن‌ها را تعویض(swap) کرده یا یک توکن را در یونی‌سواپ لیست کند و یا در فراهم‌سازی نقدینگی استخرها با ارسال توکن (Token) مشارکت کند و از این راه کسب درآمد  کند. در واقع از آنجا که یونی‌سواپ بر روی شبکه اتریوم ساخته‌شده است، تقریباً  بیشتر توکن‌ها با استاندارد ERC-20، به کمک یونی‌سواپ قابل تعویض‌اند. علاوه بر این اضافه شدن توکن‌ها بدون هزینه لیست شدن صورت می‌گیرد. این ویژگی منحصربه‌فردی است که یونی‌سواپ را از سایر صرافی‌های متمرکز متمایز می‌کند.

در بازارهای مرسوم، دفتر سفارشات، سفارش‌های خریدوفروش دارایی‌ها را گردآوری می‌کند. اگر بین قیمتی که خریداران مایل به خرید هستند و قیمتی که فروشندگان برای فروش دارایی خود درخواست می‌کنند، اختلاف زیادی وجود داشته باشد، معامله‌ها راکد شده و نقدینگی کم می‌شود و کاهش نقدینگی به معنای دشوارتر شدن خریدوفروش خواهد بود. 

استخرهای نقدینگی یونی‌سواپ با ایجاد ذخیره بسیار زیاد دارایی برای ترید و معامله، این اختلاف و فاصله را به حداقل می‌رسانند و همین مسئله مشکل نقدینگی بازار را به نحوی قابل توجه کاهش می‌دهد.  علاوه بر این، فناوری بازار ساز خودکار یونی‌سواپ به صورت الگوریتمی استخرهای نقدینگی را تجزیه‌وتحلیل کرده تا مناسب‌ترین قیمت را برای معاملات خاص ارائه دهد.

کارمزد تراکنش یا کسب درآمد؟

آنچه پروتکل یونی‌سواپ را از دیگر صرافی‌ها متمایز می‌کند؛ استفاده از فناوری بازارگردان‌ خودکار (AMM) است. بازارگردان‌ خودکار یک قرارداد هوشمند است که استخرهای توکن یونی‌سواپ را مدیریت کرده و از این توکن‌ها برای انجام معامله یا ترید استفاده می‌شود. هنگام معامله، الگوریتم بازارگردان خودکار یونی‌سواپ، قیمت مؤثر توکن را بر اساس روند عرضه و تقاضا بین توکن‌های درگیر در استخرهای نقدینگی تعیین می‌کند.

کارمزد ترید کاربران با یکی از  استخرهای نقدینگی یونی‌سواپ چیزی به اندازه ۰.۳ درصد است. هر کاربری که در یکی از استخرهای نقدینگی مشارکت داشته باشد، بر حسب سهم خود بخشی از این کارمزد را دریافت خواهد کرد. 

به‌عنوان‌مثال، اگر  کارمزدهای جمع‌آوری‌شده در یک بازار خاص برابر با ۱۰۰ دلار باشد و شما ۵۰ درصد از نقدینگی استخر را تأمین کرده باشید، ۵۰ دلار دریافت خواهید کرد. یونی‌سواپ هیچ کارمزدی دریافت نکرده و این سود تنها در میان کاربران توزیع می‌شود.

فرمول محصول ثابت

هر جفت توکن ERC-20 در یک استخر نقدینگی نگهداری می‌شود. در این استخر قرارداد هوشمند بازارگردان‌ خودکار تعادل دو توکن منحصربه‌فرد را حفظ می‌کند و قوانین برداشت و واریز را بر روی آن‌ها اعمال می‌کند. 

استخر نقدینگی جفت توکن ERC-20 اتر و DAI را در نظر بگیرید (ETH / DAI). اگر سهم اتر را با x و سهم DAI را با y نشان دهیم؛ یونی‌سواپ این دو مقدار را با یکدیگر ضرب کرده تا میزان k تعیین شود. K نشان‌دهنده نقدینگی استخر برای بازار این جفت است و یک عدد ثابت است. 

x * y = k

همان‌طور که گفتیم k یا نقدینگی استخر عددی ثابت است و تغییر نمی‌کند. حتی اگر میزان x و y تغییر کند، نقدینگی استخر ثابت باقی خواهد ماند. حالا اگر فردی دست به معامله بزند چه؟

فرض کنید فردی یک اتر را در ازای ۳۳۰ دای خریداری کند. در نتیجه این خرید نسبت اتر در استخر کمتر خواهد بود و برعکس نسبت دای بیشتر خواهد شد. در این استخر نقدینگی یک اتر کمتر و ۳۳۰ دای بیشتر وجود خواهد داشت. با توجه به نظام عرضه و تقاضا، کمیابی اتر به افزایش قیمت این ارز منجر خواهد شد و این درحالی است که قیمت دای کمتر می‌شود. به‌این‌ترتیب k یا نقدینگی استخر ثابت خواهد ماند.

این فرمول باعث حفظ و انعکاس ارزش بازار منصفانه است و درعین‌حال نقدینگی همیشه حفظ می‌شود.

حاکمیت یونی‌سواپ: توکن UNI

در سپتامبر ۲۰۲۰، یونی‌سواپ UNI را معرفی کرد. یونی توکن حاکمیتی و داخلی یونی‌سواپ بوده که مشارکت و نظارت بیشتر افراد را آسان می‌کند. دارندگان یونی‌ می‌توانند در مورد پیشرفت‌های پروژه یونی‌سواپ که سیر تکاملی پلتفرم را تعیین می‌کند، رأی دهند و در تصمیم‌گیری‌ها نقش داشته باشند. دارندگان یونی‌ همچنین می‌توانند از این توکن برای تأمین منابع مالی استخرهای استخراج نقدینگی، کمک‌های مالی، مشارکت و سایر اقداماتی که در رشد و افزایش کارایی یونی‌سواپ تأثیر بسیار زیادی دارد؛ استفاده کنند.

با رشد جامعه یونی‌سواپ و ایجاد تنوع بیشتر در منابع و دارایی‌های یونی‌، تیم مؤسس با توجه به طراحی صورت گرفته در پلتفرم، نقش بسیار کوچک‌تری در حاکمیت ایفا خواهد کرد. این مسئله نشان‌دهنده این است که مفاهیم تمرکززدایی و همسویی انگیزه‌ها که هر دو از محورهای انقلاب امور مالی غیرمتمرکزند؛ به واسطه یونی‌سواپ به خود جامه عمل گرفته‌اند.

به دنبال روند توزیع توکن رایج در اکوسیستم امور مالی غیرمتمرکز، یونی‌سواپ با یک ایردراپ،  ۴۰۰ توکن یونی را برای هر کسی که از این پلتفرم استفاده کرده بود به اجرا درآورد. تقریباً چیزی برابر با ۱۴۰۰ دلار در زمان انتقال به ۲۵۰،۰۰۰ آدرس اتریومی انتقال یافت، اگرچه یونی به عنوان توکن حاکمیتی در بستر یونی‌سواپ عمل می‌کند، اما سرمایه‌گذاران می‌توانند این توکن را در صرافی‌ها معامله کرده و با آن به عنوان یک سرمایه‌گذاری سودآور برخورد کنند.

سخن پایانی

پروتکل یونی‌سواپ (Uniswap) یکی از بازیگران اصلی صرافی‌های غیرمتمرکز است و یکی از نیروهای محرک رشد سریع محصولات و خدمات بر بستر دیفای محسوب می‌شود. یونی‌سواپ امکان مشارکت ذینفعان در تصمیم‌گیری پروتکل، که بر اساس اصل خودکفایی جامعه بنا می‌شود را فراهم کرده است. این بستر به عنوان یک مدل و نمونه‌ای موفق از برنامه‌های غیرمتمرکز مثال‌زدنی است.

آیا این مطلب مفید بود؟ ۳۷۲ نظر

۵ ۳۷۲
یونی‌سواپ چیست؟با محبوب‌ترین صرافی غیرمتمرکز آشنا شوید!